Na poziv mještana Velike Obarske kao i jednog od aktivnih članova i pratilaca našeg portala iz grupe „građani sa iskustvom i vizijom“, dana 12. juna sam otišao do škole i „pokupio“ ključne podatke.

Predmetnu školu nisam dugo obilazio i nisam ni znao sa kakvom infrastrukturom raspolaže i to me je obradovalo jer škola posjeduje solidan prostor i ima osnovu za rješavanje trenutnog problema.

Na početku, moram da napomenem da svaki problem koji imaju škole u Semberiji mogu i moraju rješavati isključivo u GU, tačnije Odjeljenju za stambeno komunalne poslove i zaštitu životne sredine. Načelnik, još uvijek u v.d. mandatu Milan Lazarević je na čelu ovog odjeljenja a koliko sam pratio na društvenim mrežama i direktor predmetne škole gospodin Zoran Jovanović je, kao odbornik u Skupštini grada je već pokrenuo to pitanje i to je pravi put.

Naš, saobraćajni portal, se odaziva na pozive svih građana i ovog puta ću, sažeto dati prijedlog kako bi trebao da se rješava trenutni problem.

Kao prvo, sva komunikacija pri dolasku i odlasku iz škole dešava se, ispred klizne kapije, t.j. „glavnog ulaza“ gdje učenike dovoze roditelji ali i minibus u sklopu Javnog gradskog i PP.

Sve to, na žalost se dešava na samoj putnoj komunikaciji, kolovoznoj traci kojim se tokom čitavog dana odvija i teretni saobraćaj preusmjeren sa pravca Brčko-Bijeljina a zbog radova na novom mostu koji se radi na izlazu iz Bijeljine ka Brčkom.

I bez tih „dodatnih“vozila, probleme pogoršavaju i neke druge činjenice koje se mogu zabilježiti na licu mjesta koje sve zajedno ugožavaju bezbjednost djece ali i svih učesnika u saobraćaju.

Nije dobro rješenje što je u blizini škole  i kružni tok koji funkcioniše pod upitnim pravilima jer šleperi i kamioni sa prikolicama usporeno prolaze a dodatno je, već odavno zabilježeno da se „pametni“ vozači sa putničkim autima, veoma često i parkiraju u unutrašnjoj traci istog.

Drugo, uz samu školu je i Dom kulture, Seoska ambulanta porodične medicine, a sve bliže kružnom toku još i trgovina ali i ugostiteljski objekti, za mene nepoznatih vlasnika ali u ovom slučaju to i nije bitno. Bitno je da taj objekat dolazi na ivičnjak trotoara ali o tome će valjda neko od nadležnih brinuti.

Sve u svemu, postojeća komunikacija prema bivšoj šećerani koja je u vrijeme izgradnje iste bila nekategorisana a i samim prestankom rada iste, nije problem bio toliko izražen sve do prije 30-tak i više dana od kako je teretni saobraćaj preusmjeren na ovaj pravac a koji je, koliko znam, prošle godine kategorisan i kao regionalni put?

Ono što bi pod hitno trebalo uraditi a to je da se, eventualno, otvori i ona druga kapija na školskom dvorištu, kako bi se na jednu od kapija ulazilo a na drugu izlazilo iz školskog dvorišta, kako za roditelje tako i za školski minibus a osim toga obezbijediti i parking za roditeljska vozila, pomijeranjem školske ograde, 3 metra unutra ili ispoštovati ovu prvu varijantu u smislu jednosmjernog saobraćaja kroz školsko dvorište.

Sreća pa su vozila javnog prevoza tipa minibusa, pa bi na takav način i oni mogli ulaziti u dvorište, i primati putnike i na drugu kapiju napustiti školsko dvorište.

Za učenike koji do škole dolaze pješke omogućiti i odgovarajuće trotoare od kružnog toka do škole u širini od po 2 metra.

Rješenja postoje, treba ih realno sagledati i što je najbitnije objezbjediti i sredstva za ove dodatne radove mada koliko sam primjetio i sagrađena sportska dvorana je zavidnih dimenzija ali, kako kažu, iako se izgradnja odvijala sredstvima Vlade Srbije, negdje je ukočilo i radovi stoje?

Na kraju, problem postoji i veoma je ozbiljan te je reakcija potrebna što prije u zajedničkoj inicijativi škole, MZ Velika Obarska te i svih drugih subjekata za koje bi rješavanje ovog bezbjednosnog problema bilo od zajedničkog interesa.

Školska godina je završena a do početka nove, dovoljno je vremena da se ovaj problem riješi. Sa srećom!

Uz svo uvažavanje svih zaposlenih u PU Bijeljina, bićemo slobodni da saopštimo da je vrijeme za apele po ovim kao i mnogim drugim pitanjima, davno isteklo. Ovim pitanjima smo se bavili još prije 2 godine i tada smo došli do podatka da do tada u PU Bijeljina nije zvanično registrovano ni jedno takvo prevozno sredstvo? No, kad je saobraćaj u pitanju, apeli nikad nisu suvišni! Saopštenje za javnost PU Bijeljina prenosimo u cjelosti:

Policijski službenici Policijske uprave Bijeljina su u periodu od 06. do 10. juna 2026. godine sproveli pojačanu kontrolu vozača lakih ličnih električnih vozila, kojom prilikom su sankcionisali ukupno 21 vozača zbog neposjedovanja identifikacione potvrde i nalepnice za laka lična električna vozila,  nekorištenja zaštitne opreme, prevoženja putnika i slično.

Na putevima koji su u nadležnosti Policijske uprave Bijeljina od početka tekuće godine zabilježen je porast broja saobraćajnih nezgoda u kojima učestvuju vozači dvotočkaša.

U ovom periodu u saobraćajnim nezgodama 13 vozača dvotočkaša zadobilo je lakše tjelesne povrede, 21 teže tjelesne povrede, dok je jedan vozač motocikla smrtno stradao.

Policijska uprava Bijeljina apeluje na sve učesnike u saobraćaju da se pridržavaju saobraćajnih propisa kako bi zaštitili sebe i druge učesnike u saobraćaju, te da brzinu kretanja prilagode uslovima na putu.

Na raskrsnicama sa kružnim tokovima u Republici Srpskoj tokom proteklih pet mjeseci dogodilo se 149 saobraćajnih nezgoda, rečeno je Srni u Ministarstvu unutrašnjih poslova /MUP/ Srpske.

Najveći broj saobraćajnih nezgoda, ukupno 127, desio se na području u nadležnosti Policijske uprave Banjaluka.

Kada je riječ o Banjaluci, najveći broj udesa desio se na ukrštanju magistralnog puta i ulica Marije Dimić i Ivana Gorana Kovačića, naveli su iz MUP-a.

Podsjetili su da osnovna pravila u kružnom toku prema Zakonu o osnovama bezbjednosti propisuju da vozila koja se već nalaze u kružnom toku imaju prvenstvo prolaza, a da je vozač koji ulazi u kružni tok dužan prilagoditi brzinu i po potrebi se zaustavit

Najveći broj saobraćajnih nezgoda, ukupno 127, desio se na području u nadležnosti Policijske uprave Banjaluka.

Kada je riječ o Banjaluci, najveći broj udesa desio se na ukrštanju magistralnog puta i ulica Marije Dimić i Ivana Gorana Kovačića, naveli su iz MUP-a.

Podsjetili su da osnovna pravila u kružnom toku prema Zakonu o osnovama bezbjednosti propisuju da vozila koja se već nalaze u kružnom toku imaju prvenstvo prolaza, a da je vozač koji ulazi u kružni tok dužan prilagoditi brzinu i po potrebi se zaustaviti.

„Kretanje se odvija u smjeru suprotnom od kazaljke na satu, prilikom izlaska iz kružnog toka obavezno se uključuje desni pokazivač pravca, a u kružnom toku nije dozvoljeno naglo zaustavljanje osim u slučaju potrebe“, napomenuli iz MUP-a.

Vozač je dužan propustiti pješake na obilježenom pješačkom prelazu nakon izlaska iz kružnog toka.

Prema osnovnim pravilima prestrojavanja u kružnom toku, desna traka se koristi za prvo i drugo isključenje, lijeva se koristi za dalje izlaze ili nastavak kruženja.

„Prestrojavanje iz lijeve u desnu traku mora se izvršiti pravovremeno i bez ugrožavanja vozila u desnoj traci, dok vozilo u desnoj traci ima prednost ukoliko nastavlja kretanje kroz kružni tok. Ako nije moguće sigurno se prestrojiti i izaći, vozač treba napraviti još jedan krug i pokušati ponovo sigurno izaći“, savjetovali su iz MUP-a.

Važno je naglasiti, dodali su iz MUP-a, da Zakon o osnovama bezbjednosti saobraćaja BiH ne uređuje detaljno posebna pravila vožnje kroz kružni tok, pa se primjenjuju opšta pravila prvenstva prolaza i prestrojavanja.

Od 1. juna 2025. godine u Sarajevu se primjenjuje zakon kojim se kažnjava zaustavljanje na autobuskim stajalištima. Kako bi se sankcionisali nesavjesni vozači, u četiri gradske općine postavljene su kamere koje automatski bilježe svaki prekršaj.

Za kršenje zabrane zaustavljanja na autobuskim stajalištima propisana je kazna u iznosu od 40 KM (Foto: I. Š./Klix.ba)

Kako bi se sankcionisali nesavjesni vozači, u četiri gradske općine postavljene su kamere koje automatski bilježe svaki prekršaj.

Tragom pitanja o tome koliko vozači zaista poštuju ovu zakonsku odredbu, obratili smo se Upravi policije Kantona Sarajevo.

Njihovi podaci govore sami za sebe – u periodu od 1. juna prošle godine do 12. maja 2026. godine, izdato je čak 64.100 prekršajnih naloga zbog nepropisnog parkiranja i zaustavljanja na stajalištima javnog gradskog saobraćaja te na isključnim trakama. Svi prekršaji registrovani su isključivo putem postavljenih kamera.

Efekte ove mjere i videonadzora za Klix.ba prokomentarisao je i ministar unutrašnjih poslova KS Admir Katica. Prema njegovim riječima, evidentno je da više nema dužih zadržavanja na stajalištima, niti nesreća u kojima su ugroženi pješaci na tim lokacijama.

„To je veliki uspjeh jer zadržavanje vozila na autobuskim stajalištima više nije uzrok nesigurnosti građana. Ipak, ovo je ogroman broj prekršaja i moramo raditi na njegovom smanjivanju. Sljedeće sedmice ćemo se sastati sa Vijećem za sigurnost saobraćaja na cestama u KS, gdje ćemo analizirati ovu mjeru i eventualno dogovoriti nove korake s ciljem smanjenja broja prekršaja koje vozači čine“, ističe Katica.

Do kraja maja autobuska stanica u Modriči, barem zasad, biće stajalište za autobuse. Međutim, ako se do tada ne nađe rješenje, od juna veza ove opštine sa drugim mjestima kako u Republici Srpskoj, tako i u regiji, biće prekinuta.

Šta treba da znate:

• Autobuska stanica u Modriči radi do kraja maja
• Bez rješenja prijeti prekid saobraćaja
• Opština pokušava subvencijama i mogućom kupovinom
• Hoće li građani ostati bez prevoza?

Građani zabrinuti zbog mogućeg prekida prevoza

Građani, a posebno studenti, s pravom su zabrinuti. Kako kažu u razgovoru za „Nezavisne novine“, ova situacija izaziva ozbiljne poteškoće za stanovnike Modriče i okolnih mjesta.

„Ovo je veliki problem, posebno za učenike, studente, radnike i starije osobe koji svakodnevno koriste usluge autobuske stanice. Značajno će nam otežati kretanje i direktno će uticati na kvalitet života u lokalnoj zajednici. Šta ćemo poslije maja“, kaže građanin Modriče.

Prema njegovim riječima, neophodno je da se nadležni organi što hitnije uključe u rješavanje ovog problema, kako bi se obezbijedilo nesmetano odvijanje autobuskog saobraćaja.

„Takođe se pitam šta se dešava sa razvojem opštine i kakvu poruku šaljemo građanima i potencijalnim investitorima kada se osnovna infrastruktura dovodi u pitanje i kada javne usluge ne funkcionišu na adekvatan način“, ističe on za „Nezavisne novine“.

Opština pokušava pronaći rješenje

Da su i funkcioneri u Modriči shvatili da zatvaranje autobuske stanice treba da bude pitanje koje se mora riješiti, potvrđuje i činjenica da je upravo to bila jedna od tema na sjednici Skupštine opštine Modriča, koja je održana krajem aprila.

„Odbornici Skupštine opštine usvojili su Odluku o davanju novčane subvencije Privrednom društvu TPV, u čijem vlasništvu je autobuska stanica u Modriči, a na ime troškova plata zaposlenih i pokrića ostalih materijalnih troškova“, saopšteno je nakon sjednice Skupštine opštine.

Sem toga, kako je navedeno, usvojen je i zaključak da se radi na daljim aktivnostima koje će spriječiti prestanak rada i zaključak da se uputi zahtjev Vladi Republike Srpske za podršku da opština Modriča otkupi autobusku stanicu.

Upravo su ove odluke spasile građane, barem nakratko, da ne ostanu bez usluga autobuske stanice već u maju, jer je, inače, ključ u bravu trebalo da bude stavljen još 30. aprila.

Bez komentara

Komentar smo htjeli dobiti i od Jovice Radulovića, načelnika opštine, međutim juče u toj namjeri nismo uspjeli.

Brojevi telefona firme koja je vlasnik autobuske stanice, a koji su naznačeni na internetu, bili su nepostojeći, pa ni njihov komentar nismo uspjeli dobiti.

Da će stanica raditi do kraja maja potvrdili su nam i radnici na stanici, ističući da i oni čekaju kakva će odluka biti donesena i hoće li upravo opština donijeti odluku o kupovini autobuske stanice.

REČ je o meri koju EU uvodi sa ciljem povećanja bezbednosti u saobraćaju i smanjenja broja sudara na auto-putevima i brzim saobraćajnicama.

Od 7. jula 2026. godine svi novi putnički automobili koji se prvi put registruju u Evropskoj uniji moraće da budu opremljeni prilagodljivim (adaptivnim) sistemom kočenja, koji uključuje i novu funkciju kočionog svetla. Reč je o meri koju EU uvodi sa ciljem povećanja bezbednosti u saobraćaju i smanjenja broja sudara na auto-putevima i brzim saobraćajnicama.

Trepćuće stop svetlo pri naglom kočenju

Nova tehnologija predviđa da se pri naglom kočenju pri brzinama iznad 50 km/h automatski aktivira brzo trepćuće kočiono svetlo. U uobičajenim uslovima kočenja sistem ostaje nepromenjen, bez dodatnih vizuelnih signala.

Stručnjaci objašnjavaju da se rešenje zasniva na ljudskoj percepciji: oko i mozak brže reaguju na trepćuće svetlosne signale nego na statično svetlo. U situacijama naglog kočenja to može da skrati vreme reakcije vozača koji prate vozilo, čime se smanjuje zaustavni put i rizik od lančanih sudara.

Širi bezbednosni paket

Adaptivno kočiono svetlo samo je jedan deo šireg paketa novih bezbednosnih zahteva za automobile. Od leta nadalje, svi novi modeli moraće da imaju ugrađene napredne sisteme pomoći vozaču.

Među njima su sistemi automatskog kočenja koji prepoznaju pešake i bicikliste, asistenti za održavanje vozila u saobraćajnoj traci, sistemi za nadzor umora vozača, kao i inteligentni sistemi prilagođavanja brzine uslovima na putu.

Bez obaveze za postojeća vozila

Za vlasnike postojećih automobila ne uvode se nikakve obaveze. Nova pravila se odnose isključivo na novo proizvedena i prvi put registrovana vozila. Naknadna ugradnja ovog sistema nije predviđena, niti je u praksi izvodljiva zbog složene integracije sa elektronskim sistemima vozila.

Na ovaj način, nova generacija bezbednosne opreme postepeno će se uvoditi na evropske puteve, kako se bude obnavljao vozni park.

Trg kulture u Šidu postaje – garaža! Grad ima problema s parkiranjem, priznaju i građani, ali smatraju da se za garažu može naći i neko bolje mesto.

Zbor građana Šida zabrinut je za Trg kulture u tom gradu – zbog odluke da, umesto da bude uređen, trg bude zamenjen garažom.

Kako saobraćaj može da potisne kulturu, najbolje ovih dana znaju Šiđani. Njihov Trg kulture postaje garaža, a kultura izgleda traži novu adresu.

„Garaža i parking su Šidu potrebni, to je činjenica, ali hajde da ne budemo prvi grad u Srbiji, a možda i u svetu da trg kulture pretvorimo u parking garažu“, navodi David Romić iz Zbora građana Šid.

A kada se sa platoa ispred Kulturnog centra uputite ka Trgu – dočekuje vas prizor – oštećeni pločnici, razglavljene kocke i automobili parkirani gde stignu.

Slika koja otvara pitanje da li je zapuštenost bila uvod u novu namenu ili možda – opravdanje za nju.

„Taj trg je napravljen pre otprilike 20 godina i od tada u njega nije uloženo ništa, on se već godinama koristi kao divlji parking i ako idete peške morati biti oprezni da ne slomite nogu“, navodi Romić.

Da ne biste slomili nogu – rešenje grada je, kaže sagovornik, da se sadašnji trg jednostavno premesti.

Ono što bi trebalo da je javno i dostupno svima, seli se iza kapije.

Pa Šid, uz sve što već ima, dobija i – novi, zatvoreni trg.

„A novi trg kulture je premešten u dvorište zgrade mesne zajednice, tako da je to verovatno i jedini trg koji ima radno vreme“, kaže naš sagovornik.

Na tenderu vrednom više od 641 milion dinara, za realizaciju projekta izabrane su privatne firme BGS Team DOO i Konvar DOO.

Iz opozicije tvrde – odluka je doneta bez uvida odbornika u dokumentaciju i bez javne rasprave.

„Ugovor je netransparentan, sve odluke i potpisivanje ugovora je dato kao nadležnost opštinskom veću, da ono sklopi ugovor o koncesiji na 20 godina a pored toga imamo i to da će opštinsko veće odlučivati o ceni parking karte i da će verovatno proširiti parking zonu“, ističe odbornik Ujedinjene opozicije Pavle Sklenar.

Iz opozicije navode i da su firme relativno skoro osnovane, kao i da s u pojedinim periodima poslovale sa gubicima ili bez prihoda.

„Firma se faktički ne bavi tim poslovanjem, delokrug njenog poslovanja nije parking servis i ona kada je aplicirala nije imala zaposlenog a promet joj je bio 0 dinara“, kaže Sklenar.

Pokušali smo da dobijemo odgovore – zašto garaža baš ovde, zašto se trg seli iza kapije i kako su posao dobile firme uprkos navodima o gubicima.

Odgovori, međutim, do emitovanja priloga – nisu stigli.

NAKON završetka tehničkog pregleda podaci će automatski biti dostupni informacionom sistemu eUprave, odnosno biće moguća registracija vozila samo na osnovu validnih registracionih listova.

Polovinom juna u Srbiji počinje testiranje centralnog informacionog sistema tehničkih pregleda vozila, a ova probna faza, kako saznajemo, trajaće do polovine decembra 2026. godine.

Kada bude startovao u punom obimu, u CISTEP će biti umrežene sve lokacije za tehničke preglede u zemlji. Svi podaci sa tehničkih pregleda prosleđivaće se u realnom vremenu Ministarstvu unutrašnjih poslova Srbije, kao i Agenciji za bezbednost saobraćaja, što bi trebalo da u potpunosti onemogući zloupotrebe.

Kako je ranije objasnila ABS, nakon završetka tehničkog pregleda podaci će automatski biti dostupni informacionom sistemu eUprave, odnosno biće moguća registracija vozila samo na osnovu validnih registracionih listova.

U centralnom informacionom sistemu tehničkih pregleda postojaće podaci o privrednim društvima i kontrolorima koji se bave vršenjem tehničkog pregleda vozila, strankama, vozilima, izvršenim merenjima pomoću uređaja i proračunima, ocenama tehničke ispravnosti vozila, stepenu neispravnosti vozila, kao i utvrđenim tehničkim neispravnostima.

Kako se testiranje odvijati:

• Kontrolori će tehničke preglede vršiti kao i do sada, s tim što će podatke o vršenju tehničkih pregleda unositi i u CISTEP
• Agencija za bezbednost saobraćaja će omogućiti podršku tehničkim pregledima na početku testiranja na samim linijama tehničkih pregleda, a u toku trajanja testiranja komunikacija će se vršiti putem imejla kontrolori@abs.gov.rs
• Podaci prikupljeni na ovaj način, u toku perioda testiranja, neće se koristiti u svrhu nadzora nad ovlašćenim pravnim licima za vršenje tehničkih pregleda vozila.

Stanivuković najavio tri! Grad Banjaluka planira kreditno zaduženje do 10 miliona KM za izgradnju javne garaže i nabavku opreme, čime bi trebalo da bude obezbijeđeno oko 400 novih parking mjesta u gradu. O prijedlogu će odlučivati odbornici Skupštine grada 28. aprila, a riječ je o projektu koji direktno utiče na svakodnevni problem nedostatka parkinga u centralnoj zoni.

Prema prijedlogu odluke, kredit bi se vraćao do 10 godina, uz mogućnost grejs perioda od godinu dana, dok maksimalna kamatna stopa može iznositi do 7,5 odsto.

U zvaničnom dokumentu koji je upućen odbornicima navodi se izgradnja jedne javne garaže, ali bez precizno definisane lokacije, katastarskih parcela ili tačnog obuhvata projekta.

Istovremeno, gradonačelnik Draško Stanivuković ranije je javno govorio o izgradnji više garaža na nekoliko lokacija u gradu.

Kao prvu potencijalnu lokaciju pominjao je prostor kod Gradskog stadiona, u blizini tržnog centra „Zenit“ i Okružnog javnog tužilaštva, na mjestu postojećeg parkinga.

Druga lokacija odnosi se na područje Paskoline ciglane, gdje je posljednjim usvojenim regulacionim planom predviđena izgradnja javne garaže, na prostoru između Glavne banke Republike Srpske i Grand Trade centra. Ova lokacija je ujedno i jedina koja je trenutno jasno definisana planskim dokumentom.

Kao treću moguću lokaciju pominje prostor uz Tržnicu, ispod Tehničke škole, preko puta tvrđave Kastel.

Te najave bile su dio šireg koncepta uređenja saobraćaja, koji podrazumijeva smanjenje broja automobila u užem centru i preusmjeravanje parkiranja na obodne zone grada.

Ipak, iako je gradonačelnik ranije govorio o izgradnji tri javne garaže u okviru ulaganja od 10 miliona KM, u dokumentu koji je upućen odbornicima navodi se izgradnja jedne garaže, bez precizno definisane lokacije.

Dug prelazi 100 miliona, ali ispod limita

Prema podacima iz prijedloga odluke, ukupno kreditno zaduženje grada iznosi više od 104 miliona KM, dok bi godišnje obaveze po osnovu otplate kredita mogle dostići oko 25,9 miliona KM do 2028. godine.

To predstavlja oko 13,5 odsto redovnih prihoda grada, što je i dalje ispod zakonski dozvoljenog limita od 18 odsto.

Kredit će biti realizovan kod komercijalnih banaka, a otplata će se vršiti iz budžeta grada.

Ukoliko projekat bude realizovan, građani bi mogli dobiti oko 400 novih parking mjesta, što bi moglo smanjiti gužve i vrijeme traženja parkinga u najopterećenijim dijelovima grada.

Ipak, ostaje nejasno da li će planirani kredit biti iskorišten za jednu garažu, kako je navedeno u odluci, ili za više objekata koji su ranije najavljivani, što otvara pitanje konačnog obima projekta.

Prijedlog odluke upućen je Skupštini grada na razmatranje, a u slučaju usvajanja gradonačelnik će biti ovlašten da zaključi ugovore sa bankama i pokrene realizaciju projekta?

Napomena: Fotografija je AI generisana i služi isključivo kao ilustracija, ne predstavlja stvarni prikaz događaja ili lokacije.

Drastična promena pravila posle 50 godina: Od 18. juna OVO MORATE da imate u gepeku, ako ne želite da vam presedne odmor u Grčkoj!

 Srpska auto-apoteka ispunjava minimum zakonskih zahteva, ali zaostaje za evropskim standardima u pogledu opremljenosti i spremnosti

 Kazne za neposedovanje ili neispravnost auto-apoteke u Srbiji su od 3.000 do 50.000 dinara.

Kada je reč o bezbednosti u saobraćaju, mnogi vozači se fokusiraju na tehničku ispravnost vozila, gume i obaveznu zimsku opremu. Međutim, jedan, često zanemaren, ali vitalan deo opreme jeste prva pomoć. Njena svrha je da pruži osnovnu prvu pomoć u kritičnim trenucima, pre dolaska stručne medicinske ekipe. Dok se u Grčkoj od 18. juna uvode drastične novine i proširenja u sadržaju, u Srbiji propisi već godinama miruju. Postavlja se pitanje: da li je naša obavezna prva pomoć zaista dovoljna i koliko zaostajemo za modernim standardima?

U Srbiji, poslednje značajne izmene u vezi sa sadržajem auto-apoteke stupile su na snagu sa Pravilnikom o tehničkim uslovima vozila u saobraćaju na putevima, čime je od 19. avgusta 2011. godine obavezna postala tzv. auto-apoteka tip B. Od tada, sadržaj nije bitno menjan.

Propisana auto-apoteka tip B mora da sadrži:

• Prvi zavoj (sterilni): 10 cm x 5 m, sa jednim jastučetom (min. 12 x 10 cm) – 2 komada
• Sterilna gaza: po 1/2 m (80 x 50 cm) – 2 komada
• Sterilna gaza: po 1 m (80 x 100 cm) – 2 komada
• Sterilna kompresa od gaze: 10 x 10 cm – 5 komada
• Adhezivni flaster na platnu: 2,5 cm x 5 m – 1 komad
• Flaster traka (raznih dimenzija): 12 komada – 1 komad
• Trouglasta marama: veličine 100 x 100 x 140 cm – 2 komada
• Sigurnosna igla: – 5 komada
• Makaze: sa zaobljenim vrhom – 1 komad
• PVC rukavice za jednokratnu upotrebu: – 2 para
• Priveska-maska za davanje veštačkog disanja: – 1 komad
• Termo ćebe (izotermička folija): – 1 komad
• Elastični zavoj: 8 cm x 5 m – 2 komada
• Uputstvo za pružanje prve pomoći i spisak sadržaja: – 1 komad

Za neposedovanje ispravne i kompletne auto-apoteke, kazna za fizička lica u Srbiji iznosi 3.000 dinara. Međutim, ukoliko se u saobraćajnoj nezgodi sa povređenim licima utvrdi da nedostatak ili neispravnost apoteke utiče na mogućnost pružanja prve pomoći, kazna može biti drastično veća, od 10.000 do 50.000 dinara.

Šta novo uvode Grci?

Iako je srpska auto-apoteka tip B, sa uvođenjem termo ćebeta i maske za veštačko disanje, pre više od decenije delovala kao korak napred u odnosu na ranije standarde, u poređenju sa najnovijim evropskim trendovima, ona pokazuje određene nedostatke. Sadržaj je osmišljen za osnovno zbrinjavanje rana i imobilizaciju, ali mu nedostaju specijalizovani elementi za neke vrste povreda i savremene mere zaštite spasioca.

Grčka je odlučila da nakon gotovo 50 godina (od 1978. godine) značajno osavremeni svoju auto-apoteku. Ministarstvo saobraćaja i infrastrukture uvelo je sveobuhvatniju listu, prepoznajući potrebu za boljom spremnošću.

Stara grčka apoteka bila je slična onoj koja je ranije bila obavezna u Srbiji, sa osnovnim elementima poput vate, gaze i flastera.

Međutim, od 18. juna, grčki vozači moraju imati daleko opširniji set medicinskih potrepština.

Ključne novine u grčkoj auto-apoteci, koje nedostaju u srpskoj, uključuju:

• Termo pokrivač za spasavanje koji efikasnije reflektuje toplotu (>90%) i pruža bolju prevenciju hipotermije i šoka, u poređenju sa opštijim termo ćebetom.
• Set samolepljivih flastera različitih veličina (14 komada), što omogućava preciznije zbrinjavanje manjih povreda. U srpskoj apoteci postoji samo flaster traka i set flastera, ali specifikacije nisu toliko detaljne.
• Sterilne zavoje u specifičnim veličinama (6×8 cm, 8×10 cm, 10×12 cm) sa ugrađenim jastučićem za direktan pritisak na ranu, prilagođeni različitim veličinama povreda. U srpskoj apoteci su navedeni „prvi zavoj“ i „sterilna gaza“, ali ne sa ovakvom preciznošću dimenzija i namene.
• Specijalizovana obloga za opekotine/sterilna gaza (60×80 cm) – namenska za pokrivanje velikih opekotina i oderotina, što je izuzetno važno za ovu vrstu povreda. U srpskoj apoteci nemamo specifičnu oblogu za opekotine.
• Komprese za rane (6 parova 10×10 cm) za čišćenje i pakovanje dubokih rana.
• Elastični zavoji u dve širine (6 cm i 8 cm) i dužine 4m, precizno definisani za previjanje ekstremiteta i trupa.
• Specijalne makaze za prvu pomoć sa tupim vrhom (atraumatske), za bezbedno sečenje odeće. Srpske makaze su samo „sa zaobljenim vrhom“.
• Više pari medicinskih rukavica (4 komada vinil/nitril, velike), čime se pojačava biološka zaštita spasioca od prenosivih bolesti putem krvi.
• Vlažne maramice za čišćenje netaknute kože, korisne za higijenu i dezinfekciju pre ili posle intervencije.
• Medicinske maske za lice (2 komada) za respiratornu zaštitu, važne za obe strane (spasioca i povređenog), pogotovo u današnje vreme. Srpska apoteka ima samo masku za veštačko disanje.
• Detaljno uputstvo za prvu pomoć sa piktogramima, što olakšava brzu i ispravnu reakciju.

U poređenju sa Grčkom, čija je auto-apoteka sada prilagođena modernijim izazovima i savremenim protokolima prve pomoći, srpski propisi deluju zastarelo. Iako naša apoteka ispunjava zakonski minimum, nedostatak specijalizovanih zavoja za opekotine, veći broj rukavica, medicinskih maski i preciznije definisanih instrumenata može otežati pružanje adekvatne pomoći u složenijim situacijama.