Izvor: uretrovizoru.com
Francuska je vodeća i najpoznatija zemlja u Evropi koja je u potpunosti integrisala privatne presretače (neoznačena vozila sa skrivenim radarima kojima upravljaju privatne kompanije) u sistem kontrole saobraćaja.
Pored Francuske, model djelimične ili potpune privatizacije kontrole brzine (uglavnom kroz mobilne radarske kombije ili stacionarne kamere, a rjeđe kroz automobile u pokretu) u različitim oblicima koriste ili testiraju i Španija, Ujedinjeno Kraljevstvo, Belgija i Njemačka, dok je u većini drugih evropskih zemalja ovaj posao i dalje isključivo u rukama državne policije.
Kako funkcioniše sistem privatnih presretača?
Za razliku od klasičnih policijskih presretača koji vas nakon uočavanja prekršaja zaustavljaju i kažnjavaju na licu mjesta, privatni presretači mogu da funkcionišu i drugačije:
- Samo snimaju prekršaje: Privatni vozači nemaju policijska ovlaštenja i ne smiju zaustavljati vozila. Njihov jedini zadatak je da voze zadatim rutama.
- Nevidljiva tehnologija: Voze potpuno uobičajene modele automobila (kao što su Ford Mondeo, Volkswagen Passat, Škoda Octavia, Peugeot 308).
Radarski sistemi (Radar Dexter) su skriveni iza prednjih registarskih tablica, dok se infracrvene kamere nalaze na instrument tabli.
Sistem automatski prepoznaje ograničenje brzine na dionici i snima vozila koja ga prekorače, bez ikakvog blica ili vidljivog znaka.
- Direktna veza sa policijom: Podaci o prekršaju se u realnom vremenu kriptovano šalju u centralni policijski sistem, nakon čega državna policija verifikuje prekršaj i šalje kaznu na kućnu adresu vlasnika vozila.
Detaljan pregled po zemljama:
| Francuska | Potpuno operativan sistem mobilnih presretača na nivou cijele države. | Država je ugovorima prepustila ovaj posao kompanijama poput Securitas i Mobiom. Na putevima krstari više stotina privatnih vozila koja rade 365 dana u godini i provode preko 5 sati dnevno u vožnji (za razliku od policije koja u prosjeku bilježi tek jedan sat kontrole dnevno). |
| Španija | Najave i testiranja mobilnih sistema. | Španska saobraćajna uprava (DGT) analizira francuski model. Za sada se privatni sektor koristi prvenstvenstveno za održavanje i postavljanje stacionarnih radarskih kutija, ali se razmatra uvođenje privatnih firmi za upravljanje vozilima sa mobilnim radarima. |
| Ujedinjeno Kraljevstvo | Privatni operateri u mobilnim kombijima. | U UK se često koriste neoznačeni i označeni kombiji za kontrolu brzine (Speed Camera Vans). Dok u nekim regionima njima upravljaju policijski službenici, u mnogim grofovijama posao je delegiran civilnim operaterima unutar policijskih snaga ili spoljnim agencijama. |
| Njemačka i Belgija | Komunalni i privatni mobilni radari (u mjestu). | U ovim zemljama privatne kompanije ne krstare putevima u pokretu kao presretači, već ih lokalne samouprave (opštine) često angažuju da parkiraju automobile sa skrivenim radarima u gepeku na kritičnim lokacijama (pored škola, u naseljenim mjestima) kako bi snimali vozače. |
Zašto države uvode privatnike?
Glavni razlog je ekonomska isplativost i efikasnost. Policijski resursi su ograničeni, a policajci na terenu imaju i druge dužnosti.
Privatne kompanije plaćaju vozače koji samo upravljaju vozilom, što omogućava da radari budu aktivni i po 24 sata dnevno.
Statistike iz Francuske pokazuju da iako privatna vozila čine manji procenat ukupnog broja radara, ona generišu nesrazmjerno veliki broj kazni jer su na putevima konstantno i nemoguće ih je prepoznati.
Na kraju, moramo se zapitati, koliko je Balkan uopšte u kašnjenju za Francuskom, Španijom i ostalim evropskim i svjetskim velesilama a koji imaju daleko manje saobraćajnih udesa od nas a tako i mnogo manje poginulih?
